TÜRK MİTOLOJİSİNDE “KAZ”

0
494

JEAN PAUL ROUX

Yanılgılar sonucunda, kazın rolü çoğu kez kuğu tarafından üstlenilmiştir. Türklerin Alp Er Tonga olarak tanıdıkları, Afrâsiyâb adlı kahramanın kızının adının Kaz olduğu söylenir. Kâşgarlı Mahmud tarafından aktarılan bir söylenceye göre, bu genç kız bir nehrin kıyısına, sonradan kendi adım taşıyacak olan bir kale inşa ettirir. Bu muhtemelen, “kuğu gölü” temasına yapılmış en son araştırmadır. Bu tema Dede Korkut Kitabı’nda çarpıtılmış bir ara olarak ve daha sonraları değişik biçimlerde ortaya çıkmaktadır. Eski ya da çağdaş Türk öykülerinde, kadınlar sık sık kuğu veya kazlara benzetilmektedir. Irk Bitig’de kuğu gizemli bir rol üstlenir. Bir adam ava çıkar ve atı yolunu kaybeder. Yolda bir kuğuya rastlar. Kuğu onu kanatlarının üstüne oturtup, anne ve babasının yanına götürür. Daha öncesinde ise Çin yıllıklarında, T’u-küelerin ilk kralının bir oğlunun ve bir yaz ya da kış tanrısının bir kızının nasıl kuğuya dönüştüğünden bahsedilir.

JEAN PAUL ROUX, ESKİ TÜRK MİTOLOJİSİ, BİLGESU YAYINCILIK, 1.BASKI – 2011, s. 84-85

Avatar

Leave a reply