Toy Ataşı (Düğün Ateşi)

0
573

Düğünden önce yapılan ve kadim Türk toylarının bir özelliği olan (Ögel, 2001: 269) ritüellerden biri de toy ateşidir. Düğün çadırının önündeki meydanın ortasında yaklaşık iki metre çapında ve 1-1,5 m. yükseklikte silindir şeklinde taştan ocak örülür.
Bu ocağın içine odun getirme merasimi ile önceden getirilen ot ve odun doldurulur. Hazırlanan bu ocak kına gecesi ve düğün gününün sabahı tan ağardığında yakılır. Birkaç gün süren düğünlerde ise her akşam yakılır.

Düğünün ilk günü tan yeri ağarırken, düğünün diğer günlerinde ise akşam karanlığının inmesiyle birlikte meydanda yakılan toy/düğün ateşinin etrafında bayanlar hilâl şeklinde dizilerek ellerinde birer yaylık olduğu hâlde ve çengilerin çalgıları eşliğinde halay çekerler. Zaman zaman erkekler de halaya katılır. Ayrıca erkekler kendilerine özgü oyunlar da oynar.

Kaşkayların inancına göre ateş yakıldığında şeytan ve kötü ruhlar, bölgeden uzaklaşır. Ateş, aydınlığın, diriliğin, mutluluğun, hakimiyetin sembolüdür. Aynı zamanda ateş ocağın/ailenin birliğini, dirliğini ve varlığını ortaya koyar. Bütün Türk boylarında olduğu gibi Kaşkay Türklerinde de ateş tapınma unsuru değildir. Ancak kutsal bilinmektedir. Ateş, hayatın temeli ve bütün insanlığın en önemli varlığı kabul edilmektedir. Bunun için ateşe saygı gösterilmektedir. (Ögel, 1995: II/495) Ocak, ailenin temel sembolüdür. Su hayat olarak kabul edildiği gibi, ocak da dirilik sembolü olarak kabul edilmektedir. (Kafkasyalı, 2005: 151) Ocak ailenin devamlılığını, odsuzluk, ocaksızlık ise ailenin devamsızlığını anlatmaktadır.

KAFKASYALI ALİ, ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ, KAZIM KARABEKİR EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRETİM ÜYESİ, GÖÇEBE KAŞKAY TÜRKLERİNİN TOY MERASİMLERİNDEKİ MADDÎ KÜLTÜR UNSURLARININ ARKA PLANINDAKİ DİNÎ VE MİLLÎ MOTİFLER, S. 724

Avatar

Leave a reply