ROMANYA’DAN ELAZIĞ KOVANCILAR’A GÖÇ ve İSKAN: NÜFUS KAYITLARI (1935-1941) – ANLATIMLAR

0
1488

Necat ÇETİN

Türkiye, 1923 yılından beri göçmen alan veya göç kabul eden bir ülke konumundadır. Yunanistan, Bulgaristan, Romanya’dan 1923-1941 yılları arasında göçler olmuştur. Romanya’dan ilk göç dalgası 1923-1938 yılları arasında gerçekleşmiş, bu dönemde 75.771 iskanlı, 38.009 serbest olmak üzere toplam 113.710 Türk Türkiye’ye göç etmiştir. Bu göçmenlerin 61.570’i 4 Eylül 1936 yılında Türkiye ile Romanya arasında imzalanan Dobruca’daki Türk ahalinin Türkiye’ye göçmesini düzenleyen anlaşma çerçevesinde gelmişlerdir. Bu anlaşmaya göre; Dobruca’da yaşayan Türkler beş yıl içinde Türkiye’ye tamamen göçürülmüş olacaktı. Ancak yaklaşan İkinci Dünya Savaşı sebebiyle anlaşma tam olarak uygulanamamıştır. Romanya’dan ülkemize yapılan göçün iç ve dış nedenleri bulunmaktadır. En önemli iç neden Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin nüfus politikasında aramak gerekir. Türkiye Cumhuriyeti, seferberlik ve Milli Mücadele döneminde nüfusunun %30’a yakın kısmını kaybetmişti. Salgın hastalıklar sonucu da nüfus kaybına devam etmekteydi. Yani bir anlamda eksik nüfus sorununu aşmak istiyordu. Dış nedenlere arasında ise Romanya hükümetinin milli hedeflere yönelik olarak Türklerin yaşadığı Dobruca bölgesinin etnik yapısını değiştirmeye (Romenleştirmek) yönelik faaliyetlere başlaması, başka bölgelerden getirtiği Kutsalruh Makedonya Romenleri buraya yerleştirmesi, çıkarılan “Toprak Kanunu” ile Türklerin Dobruca’daki toprakların 1/3’ne el koyması, bu nedenler burada yaşayan Türklerin ekonomik kaynaklarının önemli bir bölümünü kaybetmesi, sınırdaki Türklerin angaryaya tabi tutulmaları, 1929 ekonomik buhranı ile yaşanan sıkıntı, göçmen olarak gideceklere kolaylık sağlanması ve Türkiye ile imzalanan antlaşmaları sayabiliriz. Romanya göçmenleri Köstence limanı aracılığı ile taşıma olmuş, Tokat, Çorum, Bilecik, İçel, Aydın, Muğla, Isparta, Burdur, Manisa, Denizli, Antalya, Balıkesir, İzmir, Elazığ, Van, Muş, Diyarbakır, Ağrı, Kars ve Sivas vilayetlerine yerleştirilmeleri kararlaştırılmıştır. Bu süreçte Elazığ’ın Kovancılar İlçesi de 1935 ile 1941 yılları arasında uluslararası göçten nasibini almış önemli ilçelerden biridir.

Bu çalışmada, Kovancılar Nüfus Esas Defter kayıtları değerlendirilerek Romanya’dan Kovancılar’a yapılan göçler hakkında bilgi verilerek, göçmenlerin Kovancılar’a iskan süreçleri, yeni yerleşim birimlerine uyumları ve yaşanan sıkıntılar ele alınacaktır. Ayrıca bu çalışmada, nüfus esas defter kayıtlarından tespit edilen ve Romanya’dan 1935-1941 yılları arasında Kovancılara gelerek yerleşen 285 hanede toplamda 1173 kişinin Elazığ Kovancılar’ın hangi idari birimlerine yerleştikleri üzerinde de durulacaktır.

MAKALENİN TAMAMINI OKUMAK İÇİN: ROMANYA’DAN ELAZIĞ KOVANCILAR’A GÖÇ ve İSKAN: NÜFUS KAYITLARI (1935-1941) – ANLATIMLAR

Avatar

Leave a reply