Etrüskler Türk Mü İdi

0
561

Etrüskler Türk Mü İdi

Adile Ayda

Eski Türklerin de hemen hemen Etrüsklerinkine benzer ve siyasi teskilata sahip olduklarına ve Fanum Voltumnae’deki gibi yıllık siyasi toplantılar yaptıklarına kanaat getirmek icin Deguines, De Groot, Klaproth gibi bilginlerin eserlerini okumak yeterlidir 1 .Dans ile müziğe gelince, Fransız Çin tetkikleri bilgini Edouard Chavannes’in, Çinlerin, komşuları olan Türklerde bu iki sanata gösterilen rağbete şaştıklarına eserinde işaret ettiğini burada kaydetmeliyiz 2 .

Fransız sinoloğu Edouard Chavannes’dan sonra Alman sinologu Karl Eberhard’ı da burada zikredelim. Bu bilgin “Çin’in hudut komsusu milletlere örf ve adetler” adlı, 1942 de yayınlanan eserinde Çin tarihlerinde Türkler hakkında mevcut kayıtlara işaret eder.

Eberhard’a göre Çin tarihlerinde bahsedilen kavimler arasında Türkleri ayırt etmek için şaşmaz kıstaslar vardır. Bunların başlıcaları Kurt efsanesi ve mağaraların mübarek sayılmasıdır. Eserinin VIII nci faslının 49 uncu sahifesinde aynen şöyle der:

“Türk kavimlerinin tipik efsanelerinden olan kurttan üreme efsanesi (falanca kabilede) vardır… v.s.”

Bu bize, tabii olarak, Remus ve Romulus efsanesini hatırlatıyor. Bilindiği gibi, bugün Kapitol müzesinde olan Dişi Kurt heykeli, ekseri etruskologlara göre Veies sehrinden Vulka adlı bir etrüsk heykeltıraşının eseridir. Bebek heykelleri sonradan, Rönesans devrinde ilave edilmiştir 3 .

Yukarıda da işaret ettiğimiz gibi, son yayınlanmış eserlerin çoğunda Roma kentinin kuruluşlarından beri bir Etrüsk kenti olduğuna, bu kentin Etrüskler tarafından, Etrüsk âdetlerine göre kurulduğuna inanma eğilimi vardır 4.

Efsane ve mitlerin oluşma kanunu bir kurt atadan doğma efsanesinin bir dişi kurdun sütünü emme efsanesi halini de alabilmesini pek âlâ izah eder. Hem Romulus’un babasının Savaş İlahı Mars olması bir zaruretti. Öte yandan da, Türklerde kurt kuvvet ve savaş sembolu sayılırdı. Yaygın bir efsaneye gore, ilk Türk akıncılarına boz renkli bir kurt, Bozkurt, önderlik etmistir 5 .

Türklerde mağaralara kutsal nazariye bakılması konusu münasebetiyle de, hatırlayabiliriz ki, her çesit geleneğini Etrüsklerden almış olan Roma’da, “Lupercale” (Kurt mağarası) pek büyük itibar görürdü. Çin tarihi uzmanı Eberhard’ı takip ettiğimizde, öğreniyoruz ki, kendilerini sarı rengi çok seven Çinliler Türklerin de kırmızı rengi çok seven Çinliler Türklerin de kırmızı rengi sevdiklerini tarihlerinde kaydetmislerdir 6 . Romalıların Etrüsklerden miras aldıkları kırmızı togayı ve eski Roma’da kırmızı rengin asil renk sayıldığına dair bin bir delili zihinden geçirmemek kabil mi?

Eberhard’a göre Türkler fevkalâde iyi flüt çalardı: iki cesit flüt kullanırlardı… Etrüsklerin ise flüt çalmaktaki ustalığı Yunanistan’da bile ün salmıştı ve Etrüsk kelimesi “iyi flüt calan” manasına gelirdi 7 .

Eberhard’ın eserinde, bir de, Çinliler tarafından “Tarkan” telaffuz edilen bir asalet unvanından bahsedilmektedir. Alman Sinoloji bilginine göre bu, Türklerdeki “prens” manasına gelen “Tarkan” veya “Tarhan” unvanından başka bir şey değildir. Bilindiği gibi, Roma’yı kuruluşundan sonraki yüzyıllarda idare eden “Tarquin’ler sülalesine mensup kralların adları Etrüsk yazıtlarında “Tarhun” veya “Tarhan” olarak gösterilmiştir 8 .

Resim :Serpentine bow fibula, known as the Chiusi fibula

  1. 41 J. Deguines, “Histoire des Huns, des Turcs et des Mongols” Paris, 1856. De Groot, “Die Hunnen der
    Vorchristlichen Zeit” Berlin 1921, H. J. Von Klaproth, “Memoire sur l’identite des Toukiou et des Hioung-
    Nou avec les Turcs” Paris 1925.

  2. 42 Edouard Chavannes, “Documents sur les Toukiou occidentaux”. Saint – Petersbourg, 1903
  3. 43 Tarquinia’da “Tomba dell’Orco” denen mezarda bulunmus kurt basını da burada hatırlatabiliriz.
  4. 44 Bu eserlerin baslıcalarını göstermekle yetineceğim:
    a) R. Bloch, “Les Etrusques”, Paris 1956, Prensses Universitaires, s. 117.
    b) H. Scullard, “The Etruscan cities and Rome” London 1967, s. 247, 255.
    c) Ch. Hampton, “The Etruscans and the survival of Etruria”, London 1969, s. 30.
    d) Corrado Barbagallo, “Storia Universale” Torino 1944.
  5. 45 Bunun icindir ki, eski Turklerin bayraklarında bir kurt resmi bulunurdu.
  6. 46 W. Eberhard, “Kultur und Siedlung der Randvolker China’s”, Leiden 1942, s. 46.
  7. 47 Alain Huns, “Les Etrusques, peuple secret”, italyancaya Rosadoni tercumesi, 1959, s. 197
  8. 48 Bizanslı tarihci Menander Protector’a gore, İkinci Justinyen’in elcisi Zemarkos Turklerin İmparatoru İstemi
    Hanı ziyaret ettikten sonra Han, elçiye refakat etmek üzere, kendisine Tagma Tarhan adlı bir mihmandar
    vermiştir.
Avatar

Leave a reply